Μαύρα σύννεφα σκιάζουν την έναρξη της συγκομιδής της ελιάς στην Ευρώπη

Η έναρξη της νέας συγκομιδής δεν συνοδεύεται με καλούς οιωνούς. Κινδυνεύει σοβαρά να επαναληφθεί η ύφεση των αγορών που  χαρακτήρισε τις προηγούμενες τρείς καμπάνιες...

Στην Ουμβρία της Ιταλίας από την 1η Οκτώβρη οι πρώτοι παραγωγοί βγήκαν για
"ράβδισμα" και το πρώτο αγουρέλαιο έτρεξε στο ελαιοτριβείο του Gaudenzi του
Trevi (ιδιοκτήτης της μάρκας QUINTA LUNA) που παράγει λάδι ΠΟΠ Ουμβρίας.
Η Ιταλική ελαιοκομία εφέτος υπέφερε από την ξηρασία του καλοκαιριού. Κι ενώ
υπάρχουν ακόμη ενδοιασμοί στις προβλέψεις του όγκου της παραγωγής, που μάλλον θα επαναλάβει την περσινή πτωτική τάση  της, είναι σίγουρο ότι η καλοκαιρία περιόρισε σημαντικά τον δάκο και τις προσβολές από τα άλλα παράσιτα. Γι αυτό προβλέπεται ένα ενισχυμένο επίπεδο ποιότητας.
Η ίδια περίπου κατάσταση και στην Ελλάδα (όπου αφθονούν οι προβλέψεις και οι
επίσημες στατιστικές αναλύσεις) ενώ στην Ισπανία οι φετινές ευνοϊκές
κλιματικές συνθήκες τουλάχιστον μέχρι τώρα ενισχύουν τις προβλέψεις για μια
επανάληψη, ακόμα και ξεπέρασμα, του επιπέδου παραγωγής των δυο τελευταίων συγκομιδών.
Η κατάσταση της Ισπανίας θα παίξει, όπως πάντα, καθοριστικό ρόλο και για την φετινή παραγωγική καμπάνια δεδομένου ότι η χώρα αυτή παράγει σχεδόν το 70% της ευρωπαϊκής
παραγωγής. Καθώς και στον τομέα των επιτραπέζιων ελιών.
Είναι πρόσφατη η είδηση ότι τα ισπανικά συνδικάτα συμβουλεύουν τους παραγωγούς επιτραπέζιων ελιών να σταματήσουν την συγκομιδή, λόγω των εξευτελιστικών τιμών και να παραδώσουν τις επιτραπέζιες ελιές στα ελαιοτριβεία να τις πατήσουν για να περιορίσουν τις απώλειες ελαττώνοντας το κόστος συγκομιδής. Πράγματι βαραίνουν ανυπόφορα στον τομέα των επιτραπέζιων ελιών τα τρομερά ισπανικά αποθέματα ενώ στις  παγκόσμιες αγορές εισβάλλουν όλο και περισσότερο χώρες με πρόσφατα ενισχυμένο  παραγωγικό δυναμικό  όπως η Τουρκία και ιδιαίτερα η Αίγυπτος η οποία προβλέπεται να σπάσει φέτος νέο ρεκόρ παραγωγής ξεπερνώντας τους 500.000 τόνους.
Με βάση τα στοιχεία του Ισπανικού Οργανισμού Ελαιολάδου για τους πρώτους 11 μήνες της καμπάνιας που έληξε τα ισπανικά αποθέματα  επιτραπέζιων ελιών αυξήθηκαν  κατά 18% σε σχέση με την προηγούμενη  και πιθανόν να  ανέβηκαν, στις 30 Σεπτέμβρη, στα 55% της ολικής περσινής παραγωγής.
Αύξηση των αποθεμάτων σημειώνει η Ισπανία και στον τομέα του ελαιόλαδου (+17%) αποτέλεσμα και της εξαγωγικής εκτόνωσης της (μόνο +5% οι εξαγωγές εφέτος).
Έτσι η περασμένη  καμπάνια 2010-2011 έκλεισε στις 30 Σεπτέμβρη  με γύρω τους
500.000 τόνους αποθέματα (36% της συνολικής παραγωγής) ενώ οι τιμές του
εξτραπαρθένου κυμαίνονταν γύρω στα 1,95 €/κιλό και του παρθένου  γύρω τα 1,70 €/κιλό.
Η καθήλωση των τιμών στα επίπεδα  αυτά οδήγησε την Ισπανία να ζητήσει την ιδιωτική  αποθεματοποίηση και τον Αγροτικό Επίτροπο της Κομισιόν να υποσχεθεί την ενεργοποίησή για 100.000 τόνους παρθένου επί 6 μήνες ώστε να υποστηριχθούν οι τιμές της αγοράς με την έναρξη της νέας συγκομιδής.
Η ενέργεια αυτή μπορεί να φέρει θετικά αποτελέσματα στην διαμόρφωση των τιμών των  αγορών.
Θα εξαρτηθεί όμως από πολλούς παράγοντες: από τον όγκο της ευρωπαϊκής παραγωγής δεδομένου ότι η συγκομιδή είναι ακόμη στην φάση της θέρμανσης της μηχανής· από τις καιρικές χειμωνιάτικες συνθήκες κατά την εξάμηνη διάρκεια της συγκομιδής·από τον όγκο ελαιοπαραγωγής των τρίτων χωρών (προβλέπεται υπερπαραγωγή στην Τουρκία και στην Συρία)· και τέλος από το γεγονός ότι η επιστροφή στην αγορά των ποσοτήτων που θα μπουν στο πρόγραμμα αποθεματοποίησης θα γίνει στο τέλος της ισπανική συγκομιδής τέλος Μαρτίου, όταν ο όγκος της προσφοράς θα βρίσκεται στην αιχμή του, όταν δηλ. μετα υψηλά αποθέματα και την νέα παραγωγή η Ευρώπη θα κολυμπάει στο λάδι.

Η έναρξη της νέας συγκομιδής δεν συνοδεύεται λοιπόν με καλούς οιωνούς. Κινδυνεύει σοβαρά να επαναληφθεί η ύφεση των αγορών που χαρακτήρισε τις προηγούμενες τρείς καμπάνιες.

Στο πλαίσιο αυτό πρέπει να υπογραμμιστεί η πτώση του ρόλου των ελληνικών εξαγωγών ελαιολάδου στην ιταλική αγορά. Αλλά και η απαγκίστρωση των τιμών των ελληνικών αγορών από τις ιταλικές η οποία στην καμπάνια 2010-2011, που έκλεισε, εκφράστηκε με μια διαφορά που έφτασε το 1,5 €/κιλό στον παραγωγό. Έτσι οι τιμές των ελληνικών αγορών στην περίοδο 2010-2011 διακυμάνθηκαν σε ένα επίπεδο παραλληλο με εκείνο των ισπανικών και με μια διαφορά σταθερή 25-30 λεπτών/κιλό. Αιτίες: η σταθερή βαθμιαία βελτίωση της ποιότητας στην Ισπανία και η παντελής έλλειψη μιας ελαιοκομικής πολιτικής βασισμένης στην καλυτέρευση μιας πιστοποιημένης και εγγυημένης ποιότητας αλλά και στην ενίσχυση του προσανατολισμού στην ποιότητα της βιομηχανικής ελαιουργίας μαζί και εκσυγχρονισμού της εμπορίας στις διεθνείς αγορές. Μαρτυρίες: η μη αξιοποίηση (ή πιο απλά η εγκατάλειψη στον λάρυγγα της ελεύθερης αγοράς) των προϊόντων ΠΟΠ-ΠΓΕ που αποτελούν την αιχμή του δόρατος μιας αγροτικής πολιτικής που στοχεύει στην ποιότητα και οι συνηθισμένες εμπορικές απάτες και νοθείες που χαρακτηρίζουν την εμπορία των ελαιουργικών προϊόντων στην χώρα μας και που χρησιμεύουν σαν άλλοθι στους πολιτικούς για λίγη φθηνή δημαγωγία.

Καθρεφτάκια για τους κορυδαλλούς!

Θανάσης Μαυρούλης

Από την Μεσσ.εφημ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ  04.10.2011