IV Τρίμηνο 2010.Σύνθεση συγκυρίας ISMEA

Συνεχίζεται η πτώση των ελληνικών εξαγωγών. Τους πρώτους 9 μήνες του 2010 οι ελληνικές εξαγωγές  ελαιόλαδου υπέστησαν εκτός από μια σημαντική πτώση του όγκου και την εξίσου σημαντική πτώση των εισπράξεων (-22%)....

Παγκόσμια παραγωγή

Κατά τις πρώτες εκτιμήσεις του ΔΣΕ η παγκόσμια παραγωγή  το φθινόπωρο του 2010
θα φτάσει σε επίπεδα λίγο χαμηλότερα από εκείνα του 2009. το τελικό αποτέλεσμα
εξαρτάται από τον αν η Ισπανική παραγωγή θα μειωθεί η όχι. Η Ιβηρική αυτή χώρα,
πράγματι, παρ’ όλο που περίμενε μια χρονιά αφθονίας φαίνεται μάλλον ότι θα
παραμείνει γύρω στο επίπεδο του 1,2 εκατομμυρίων τόνων, ήτοι 14% λιγότερο από
το 1,4 εκατ. τόνων του προηγούμενου έτους. Ο βροχερός χειμώνας ευνόησε την
ανθοφορία. Καλή επίσης η καρπόδεση. Επηρέασε όμως αρνητικά το τελικό αποτέλεσμα
η δυνατή ζέστη κατά την διάρκεια της καρποφορίας.
Η μείωση αυτή, αν επιβεβαιωθεί, θα αντισταθμιστεί από την εκτιμώμενη αύξηση
της παραγωγής στην Ιταλία (+ 6%) και της Ελλάδας (+5%).

===============================================================================

Πίνακας 1:  Οι κυριότερες χώρες παραγωγής ελαιόλαδου και πυρηνέλαιου
σε παγκόσμια κλίμακα (000 τόνοι)

2009     2010*   Μεταβ.. %
Ισπανία         1.396    1.197    -14,2
Ιταλία(1)        518     550       6,2
Ελλάδα           320     336       5,0
Τυνησία          150     120     -20,0
Τουρκία          147     160       8,8
Συρία            150     194      29,0 
Μαρόκο           160     150      -6,3
Άλλες            241     311      29,2 
Σύνολο παγκόσ. 3.082   3.018      -2,1

――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――
*Εκτιμήσεις; (1) Δεδομένο Istat στις 10.10.2010 και για το 2010
εκτιμήσεις Ismea σε συνεργασία με CNO και UNAPROL.
Πηγή:Ismea σε δεδομένα ΔΣΕ και άλλων πηγών.
===============================================================================

Εκτός των ευρωπαϊκών συνόρων παρουσιάζει μια επιδείνωση των αρχικών εκτιμήσεων που
αφορούσαν η ελαιοπαραγωγή της Τυνησίας, ήδη ελάχιστα ευνοϊκές  στις αρχέs του Οχτώβρη.
Η βόρρεια αφρικανική αυτή χώρα  φαίνεται  να χάνει τα 20% της περσινής παραγωγής
υποχωρώντας στους 120.000 τόνους. Από παρατηρήσεις του Ismea προκύπτει ότι οι περιορισμένες βροχές στην χώρα αυτή επηρέασαν αρνητικά τον κύκλο ανάπτυξης που άρχισε με μια μέτριου βαθμού ανθοφορία η οποία συνοδεύτηκε  επίσης από ελλειπή καρπόδεση και καρποφορία.
Παραμένοντας στην Περιοχή του Μαγκρέμπ σημειώνεται ότι παρατηρείται μείωση της παραγωγής και στο Μαρόκο ΄το οποίο το 2009 σημείωσε ρεκόρ με 160.000 τόνους. Παρά την εκτίμηση μείωσης η εκτιμώμενη παραγωγή των 150.000 τόνων θα σηματοδοτήσει την δεύτερη καλύτερη χρονιά στα
τελευταία 20 χρόνια·

Όσον αφορά την Μικρά Ασία , σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΔΣΕ, καταγράφεται μια
εξαιρετικά υψηλή παραγωγή για την Συρία καθώς επίσης και για την Τουρκία.



2,2 - Οι Διεθνείς συναλλαγές.

Το τρίτο τρίμηνο του 2010 επιβεβαίωσε την ανάκαμψη του διεθνούς εμπορίου, που ήδη
είχε σημειωθεί από το πρώτο τρίμηνο του ίδιου έτους. Κατά την περίοδο Ιανουάριο-
Σεμτέμβριο η αύξηση του όγκου των πωλήσεων ανήλθε στο 6%, ενώ η αύξηση της αξίας τους
έφτασε στα 9%. Ενδεικτική η τελευταία μιας ελαφριάς αύξησης των διεθνών τιμών.
Οι αυξήσεις αυτές οφείλονται στις εξαγωγές τόσο στο εσωτερικό της ΕΕ όσο και εκτός
των ευρωπαϊκών συνόρων.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση στο σύνολό της παρουσίασε σημαντική μείωση της ζήτησης ελαιόλαδουκαι πυρηνέλαιου από τις τρίτες χώρες φτάνοντας το-21% σε όγκο και το -18% σε δαπάνη.
Συνολικά, πράγματι, αγοράστηκαν, εκτός των κοινοτικών συνόρων, 64.000 τόνοι ελαιόλαδου και πυρηνέλαιου. Συνήθως οι εισαγωγές αποτελούνται κυρίως από απλό ελαιόλαδο πίεσης και ελαιόλαδο ραφινέ που μαζί φτάνουν το 97% του συνόλου των εισαγωγών.
Μεταξύ των ελαιόλαδων πίεσης, ωστόσο, τα παρθένα και τα εξτραπαρθένα ελαιόλαδα
υπέστησαν μια μείωση του 21% έναντι του 11% του λαμπάντε. Ενώ μειώθηκαν περισσότερο του μισού οι εισαγωγές του εξευγενισμένου ελαιόλαδου.
Σε σύγκριση με τις παραδοσιακές χώρες προμηθευτές μόνο το Μαρόκο παρουσίασε αύξηση στις εξαγωγές του στην Ευρώπη ανεβάζοντας το μεριδιό του στην ευρωπαϊκή αγορά στα 13% κατά πρώτους εννέα μήνες του 2010, ενώ τον προηγούμενο χρόνο ήταν σχεδόν στο μηδέν. Έπεσαν τουναντίον κατά τα 31% οι εισαγωγές από την Τυνησία, η οποία όμως συνεχίζει να  ηγείται στις εξαγωγές προς την Ευρώπη με ένα μερίδιο του 79% σε όγκο.
Έπεσαν κατά το ήμισυ, επίσης, οι εισαγωγές από την  Τουρκία. Η πτώση αυτή επέτρεψε
στην Αυστραλία να κερδίσει την τρίτη θέση μεταξύ των προμηθευτών της ΕΕ τριπλασιάζοντας τον όγκο των εξαγωγών της, κατακτώντας ένα μερίδιο του 4% των εισαγωγών.

Σε αύξηση, τουναντίον, οι εξαγωγές από την ΕΕ. Από τον Γενάρη ως τον Σεπτέμβρη,
πράγματι, οι εξαγωγές από την Κοινότητα  έφτασαν τους 371.000 τόνους ελαιόλαδου και
πυρηνέλαιου (+18%) απο τις οποίες προήλθαν έσοδα 1,108  δισ. ευρώ (+22%).

Εξετάζοντας λεπτομερώς τους επιμέρους τομείς έχομε 225.000 τόνους εξαιρετικού παρθένου και παρθένου (+25%) για συνολικά έσοδα 733 εκατ. ευρώ, +28% σε ετήσια βάση.Φρενάρισμα τουναντίον στο λαμπάντε που με τους 2.000 τόνους κόβει στην μέση τον όγκο των εξαγωγών τους πρώτους εννέα μήνες του 2010 μειώνοντας ταυτόχρονα και τα έσοδα κατά το 33%.
Καλές τουναντίον οι επιδόσεις του εξευγενισμένου με 104.000 τόνους κατά το 14% περισσότερες σε όγκο και +15% σε αξία.
Σε αύξηση κατά το 15% οι εσωτερικές συναλλαγές της ΕΕ έναντι όμως του +13% της αύξησης της αξίας τους.

Υποχωρούν τουναντίον οι εισαγωγές των ΗΠΑ (-2%), οι οποίες όμως απόδωσαν μεγαλύτερα έσοδα του 2% .


Οι κυριότερες εισαγωγικές χώρες

Από τον Γενάρη ως τον Σεπτέμβρη οι ΗΠΑ εισήγαγαν 204.000 τόνους ελαιόλαδου και πυρηνέλαιου, +2% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Την πρώτη θέση κατέχει το ελαιόλαδο με 193.000 τόνους και πτώση του 1% σε σχέση με τον προηγούμεο χρόνο. Τα ελαιόλαδα παρουσίασαν μια ελάχιστη μείωση ενώ η πτώση των ραφιναρισμένων έφτασε τα 2%.
Υποχώρησαν τουναντίον σημαντικά οι εισαγωγές των πυρηνελαίων οι οποίες έχασαν τα 23% σε ετήσια βάση. Από τους κυριότερους προμηθευτές της αγοράς των ΗΠΑ αύξησαν τα ποσοστά τους η Ισπανία και το Μαρόκο ενώ είχε πτώση η Τυνησία (-32%). Καλή τουναντίον η αύξηση των εισαγωγών της Τουρκίας με 6.200 τόνους (+8%). Τριπλασίασε δε τις εισαγωγές τη η Χιλή.

Αυξάνει τις εισαγωγές της η Αγγλία (+8%) αλλά όχι όμως και αντίστοιχα η αξία τους (+5%).Επωφελήθηκε περισσότερο από την αύξηση αυτή η Ισπανία (+7%) η οποία προέρχεται τα 55% του συνολικού ποσού των αγγλικών εισαγωγών. Ενισχύεται και η ζήτηση του ιταλικού λαδιού ενώ η ζήτηση του ελληνικού λαδιού που  υφίσταται μια σοβαρή υποχώρηση (-8%).

Είναι η Γερμανία που σημειώνει, το αντίθετο, μια πτώση της ζήτησης ελαιόλαδου (-9%) συνοδευόμενη από μια μεγαλύτερη πτώση των εξόδων της (-15%).

Έξω από τα Κοινοτικά σύνορα οι καλές performance της Βραζιλίας και του Καναδά με μια αύξηση των  εισαγωγών τους του 21%, της Ιαπωνίας (+29%), της κίνας (+74%) και της Πωσίας (+71%). Η  αύξηση της  συνολικής αξίας των εισαγωγών αυτών των χωρών ξεπερνάει την αύξηση του όγκου του ελαιόλαδου και  υπογραμμίζει την θετικότητα αυτής της γραμμής εμπορίου.

==========================================================================
Πίνακας 2: Οι κυριότερες εισαγωγικές  χώρες σε ελαιόλαδο και πυνηνέλαιο
σε παγκόσμιο επίπεδο (000 τόνους).
――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――


Γεν-Σεπτ. 09   Γεν-Σεπτ 10  Μεταβ. %

Ιταλία              376          433           15,1
ΗΠΑ                 209          204           -2,4
Γαλία                90           90            0,6
Πορτογαλία           58           58            1,0
Ισπανία              53           48           -8,5
Αγγλία               44           48            7,6
Γερμανία             48           43           -8,9
Βραζιλία             30           37           20,7
Ιαπωνία              26           33           29,4
Καναδάς              23           28           20,6
Αυστρλία             23           27           19,5
Ρωσία                11           19           71,2
Άλλες               139          125           -9,9
――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――

Σύνολο            1.129        1.194            5,7
――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――
Πηγή: ISMEA σε δεδομένα GTA και ISTAT για την Ιταλία
==========================================================================



Οι κυριότερες εξαγωγικές χώρες

Από τις κυριότερες εξαγωγικές χώρες η Ιταλία και η Ισπανία παρουσίασαν μια αρκετά μεγάλη πρόοδο στις εισαγωγές σε σχέση με τους πρώτους 9 μήνες του 2009. Ενώ υποχωρούν σημαντικά οι ελληνικές  εξαγωγές.

Η αύξηση των εξαγωγών της Ισπανίας δεν αφορά μόνο τον όγκο αλλά εκτείνεται και στις εισπράξεις οι οποίες πραγματοποίησαν ένα σοβαρό βήμα προς τα εμπρός (+19%) με συνολικό ποσό 1.457.000 ευρώ.
Το αποτέλεσμα αυτό προέρχεται από τις πωλήσεις των παρθένων ελαιόλαδων που ανήλθαν στους 457.000 τόνους (+26%) και εκπροσωπούν το 68% του συνόλου των εξαγωγών. Προσθέτοντας και τους 144.000  εξευγενισμένου ελαιόλαδου (+28%) φθάνομε τα 89% του συνόλου. Αρνητικές οι εξαγωγές  του λαμπάντε  (-21%). Συν 2% η αύξηση των εξαγωγών του πυρηνελαίου σε σχέση με την ίδια περίοδο του 2009 χάρη στην
αύξηση των τελευταίων μηνών. Εξετάζοντας τον όγκο των εξαγωγών κατά χώρα διαπιστώνουμε αυξήσεις για  όλες τις χώρες, συμπεριλαμβανόμενης και της Ιταλίας, εκτός από την Πορτογαλία. Αξιοσημείωνετες οι εξαγωγές προς τις "αναδυόμενες" όπως η Ρωσία προς την οποία η Ισπανία διπλασίασε τις πωλήσεις της σε όγκο και σε αξία σε σχέση με την ίδια περίοδο του 2009. Αρκετά καλές και οι εξαγωγές της προς τις ΗΠΑ (+22%),την Γαλλία (20%), την Αγγλία (11%), την Ιαπωνία (+16%) και την Κίνα (53%)

Συνεχίζει, τουναντίον, η πτώση των ελληνικών εξαγωγών. Τους πρώτους 9 μήνες του 2010 οι ελληνικές εξαγωγές υπέστησαν εκτός από μια σημαντική πτώση του όγκου και ητην εξίσου σημαντική πτώση των εισπράξεων (-22%).

======================================================================

Πίνακας 3: Οι κυριότερες εξαγωγικές χώρες ελαιόλαδου και πυρηνέλαιου
σε παγκόσμιο επίπεδο (000 τόνους)-
――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――

Γεν.-Σεπτ.09    Γεν.-Σεπτ.10       Μεταβ. %
Ισπανία                    554              675          21,8
Ιταλία                     243              274          12,7
Ελλάδα                      84               65         -22,2
Πορτογαλία                  36               41          -6,6
Άλλες                      212              138          16,1
――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――            
Σύνολο                   1.129            1.194           5,7
――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――――

Πηγή: ISMEA σε δεδομένα GTA και ISTAT για την Ιταλία
======================================================================

Η Ιταλία όπως συνήθως παίζει ένα σημαντικό ρόλο στη  αύξηση των διεθνών συναλλαγών όπως και πρέπει  να σημειωθεί η απόλυτη ισορροπία εσόδων-εξόδων τους. Πράγματι, ακόμη και με τα διαθέσιμα στοιχεία, τέλη   Σεπτέμβρη, παρατηρείται ένας εμπορικός ισολογισμός με υπόλοιπο λογαριασμού ίσο με το μηδέν.
Εξετάζοντας λεπτομερώς τα επιμέρους τμήματα γίνεται σαφές ότι οι συναλλαγές, στο ενεργητικό και στο  παθητικό, επηρεάζονται από τα προϊόντα που βρίσκονται πιο κοντά στην κορυφή της ποιοτικής πυραμίδας. Το  εξτραπαρθένο και το παρθένο, και τα δυο, είχαν αυξήσεις ανώτερες του 10%  στις εισαγωγές και στις εξαγωγές,  σε όγκο και σε αξία.
Τους πρώτους 9 μήνες του 2010, εκτός από το ραφιναρισμένο λάδι, όλες οι άλλες τυπολογίες είχαν αύξηση των εισαγωγών σε όγκο και σε αξία. Αντίθετα στην πλευρά του ενεργητικού, καίτοι κατά διαφορετικό μέτρο, όλες  οι τυπολογίες σημείωσαν αυξήσεις σε ετήσια βάση. Εκτός από το +15% σε όγκο των εξαγωγών του εξτραπαρθένου πρέπει να υπογραμμιστεί και του +37% του λαμπάντε με αντίστοιχες αυξήσεις της αξίας τους του 16% και του  19%.
Η χώρα που επωφελήθηκε  κατά σημαντικό βαθμό απο την αύξηση των ιταλικών εισαγωγών ήταν η Ισπανία. Η οποία στους πρώτους 9 μήνες του 2010 εξήγαγε στην Ιταλία 322.000 τόνους σημειώνοντας μια αύξηση του 36%. Η αύξηση αυτή έγινε σε βάρος των παραδοσιακών προμηθευτών της Ιταλίας μεταξύ των οποίων και της Ελλάδας (-6%).Τον πιο βαρύ λογαριασμό τον πλήρωσε όμως η Τυνησία (-40).
Όσον αφορά τις εξαγωγές  επισημαίνεται η αύξηση των πωλήσεων στο εσωτερικό της ΕΕ και έξω από τα σύνορα της  Κοινότητας.
Περιορισμένη η αύξηση στην Γερμανία με πτώση της αξίας κατά 1%. Παρεμφερή κατάσταση και στην Αγγλία  όπου η αύξηση των εξαγωγών σε όγκο συνοδεύτηκε με πτώση της μέσης αξίας τους. Καθαρά θετικές οι εξαγωγές στην
Γαλλία, όπου οι ιταλικές εξαγωγές αυξήθηκαν πάνω από το 20% σε όγκο και σε αξία. Θετικό και το αποτέλεσμα των εξαγωγών προς τις ΗΠΑ προς τις οποίες αυξήθηκαν σε όγκο κατά το 6% και σε 10% σε αξία.
Όσον αφορά την ποσοστιαία μεταβολή οι μεγαλύτερες επιτυχίες επιτευχθησαν  στον Καναδά και στην Ιαπωνία.
Στην Ιαπωνία σε σχέση με τους πρώτους εννέα μήνες του 2009 η αύξηση ήταν του 27%.
Όσον αφορά τις άλλες ασιατικές αγορές πρέπει να σημειωθεί ότι οι ιταλικές εξαγωγές διπλασιάστηκαν στην Κίνα και  στις Ινδίες.....

Το 2010 με εναλλασσόμενες τάσεις ιδιαίτερα στις δυο [πλεονασματικές ελαιοπαραγωγικές] χώρες όσον αφορά το  εξτραπαρθένο, στην Ισπανία και στην Ελλάδα. Ενώ για το λαμπάντε σημειώθηκαν πτώσεις των τιμών στην  Ισπανία και στην Ελλάδα. Στην Ισπανία, ειδικά, οι τιμές στην παραγωγή δεν είχαν κατέβει σ' αυτό επίπεδο εδώ και 8 χρόνια. Το
εξτραπαρθένο, πράγματι, έκλεισε την χρονιά με 2,03 €/κιλό, 1% λιγότερο σε ετήσια βάση, ενω το λαμπάντε  που κατά μέσον όρο κυμάνθηκε στα 1,74 €/κιλό, έχασε το 10% από 1,94 €/κιλό του 2009, έτος κατά το  οποίο είχε υποβληθεί σε σημαντικές πτώσεις.
Η κρίση των τιμών έχει την ρίζα της και στο γεγονός ότι η ισπανική ελαιοπαραγωγή τον περασμένο χρόνο ήταν άφθονη κι επομένως οι βιομήχανοι δεν είχαν ανάγκη να κρατήσουν αποθέματα. Όπως έπαιξε σημαντικό ρόλο
και η ποιότητα. Το εξτραπαρθένο ποιότητας ήταν σχετικά λίγο και το υπόλοιπο διαπραγματευόταν σε χαμηλές  τιμές. Από την άλλη μεριά οι μεγάλες ποσότητες του λαμπάντε συμπίεσαν τις τιμές του. Οι απώλειες σε ετήσια βάση έγιναν πιο ελαφρές το τελευταίο τρίμηνο του χρόνου όταν έγινε μια κάποια άνοδος των τιμών των ισπανικών λαδιών.
Στην αρχή της συγκομιδής, η οποία στη  Ισπανία αρχίζει αργότερα από εκείνη στην Ελλάδα και στην   Ιταλία, οι άσχημες καιρικές συνθήκες δεν επέτρεψαν στους ελαιοπαραγωγούς συλλογή και τό άλεσμα  του ελαιόκαρπου. Πράγμα που επηρέασε σημαντικά την προσφορά κι ως εκ τούτου οι λίγες διαθέσιμες παρτίδες λαδιού πουλήθηκαν σε σχετικά καλές τιμές. Τον μήνα Δεκέμβρη πολλοί αγοραστές έστρεψαν την προσοχή τους στο παλιό λάδι η τιμή του οποίου ήταν ανταγωνιστική. Η αγορά του λαμπάντε εμφανίστηκε  πιό δυναμική και από 1,69 €/κιλό έφτασε το Δεκέμβρη το 1,81 €/κιλό.
Όμως η δύσκολη κατάσταση της ισπανικής αγοράς ελαιόλαδου δεν ξέφυγε από την προσοχή των τοπικών αρχών. Πρόσφατα το Υπουργείου Γεωργίας (ΜΑRΜ) προκάλεσε μια συνάντηση στην Μαδρίτη ανάμεσα στους  παραγωγούς και των Μεγάλων Διατροφικών Αλυσίδων. Οι παραγωγοί ανησυχούν για τις χαμηλές τιμές με  οποίες διανέμεται το ελαιόλαδα στα μεγάλα καταστήματα οι οποίες συμπιέζουν τις τιμές στην παραγωγή.
Σαν συμβιβαστική λύση ανάμεσα στα δυο μέρη εντοπίστηκαν πέντε θέματα· προς αντιμετώπιση: ιδιωτική αποθεματοποίηση, συγκέντρωση της παραγωγής, εξαγωγές, ποιότητα και βελτίωση της διανομής.

Στην Ελλάδα το εξτραπαρθένο και το λαμπάντε παρουσίασαν δυο διαφορετικές τάσεις. Το πρώτο  χαρακτηρίστηκε από ελαφρές ανοδικές τάσεις σε ετήσια βάση (+5%) ενώ το δεύτερο πιο εξαρτημένο  από την διεθνή αγορά ακολούθησε τη  τύχη του Ιβηρικού και του Ιταλικού και υποβλήθηκε σε μια  οπισθοχώρηση του -6% των μέσων τιμών του 2010 σε σχέση με εκείνες της ίδιας περιόδου του 2009. Αρνητική επιρροή στην ελληνική αγορά καθ’όλη την διάρκεια του χρόνου είχε και η αδύνατη εξωτερική  ζήτηση ιδιαίτερα των ιταλών εισαγωγέων. Το τελευταίο τρίμηνο του χρόνου χαρακτηρίστηκε από μια ελαφρά αλλά γενικευμένη ανάκαμψη των τιμών παράλληλη με την αρχή της νέας συγκομιδής. Προβλήματα  παρουσιάστηκαν και τον Δεκέμβρη όταν παρατηρήθηκαν προβλήματα και στην ποιότητα του προϊόντος.