Άλμα ποιότητας η Η εκδήλωση των ελαιοπαραγωγών

Οι αναλύσεις του λαδιού ΚΟΡΕ έφτασαν. Αντιφατικές, απ’ όπου ο αναγνώστης μπορεί να βγάλει μόνος του τα συμπεράσματα για το σύστημά μας ελέγχου.

Χαιρόμαστε γιατί το λάδι ΚΟΡΕ ήταν εν τάξει!

Αυτό όμως ήταν το πρόβλημα; Αυτό έψαχναν οι παραγωγοί;

Άλμα ποιότητας η εκδήλωση των ελαιοπαραγωγών

Οι αναλύσεις του λαδιού ΚΟΡΕ έφτασαν. Αντιφατικές, απ’ όπου ο αναγνώστης  μπορεί να βγάλει μόνος του τα συμπεράσματα για το σύστημά μας ελέγχου.

Χαιρόμαστε γιατί το λάδι ΚΟΡΕ ήταν εν τάξει!

Αυτό όμως ήταν το πρόβλημα; Αυτό έψαχναν οι παραγωγοί;

Η εκδήλωση των ελαιοπαραγωγών την περασμένη εβδομάδα μπρός στο κατάστημα της Carrefour στην Καλαμάτα, η οποία αποτέλεσε άλμα ποιότητας στον τρόπο διαμαρτυρίας τους, είχε σαν στόχο την υπεράσπιση του αγροτικού εισοδήματος αλλά και υπεράσπισης των δικαιωμάτων των καταναλωτών. Αξίζουν συγχαρητήρια!

Οι παραγωγοί έβαλαν τον δάκτυλο επί των ήλων. Η ελεύθερη αγορά, ακόμη κι αν είναι το λιγότερο κακό από τα υπάρχοντα συστήματα εμπορίας, τιμωρεί πάντα τους πιο αδύνατους. Κι ιδιαίτερα όταν οι αδύνατοι είναι κονιορτοποιημένοι. Τους συντρίβει σαν τις μύγες. Και βγάζει κι από την μύγα ξύγκι..

Στην Ιταλία εδώ και δέκα χρόνια, όταν ο τομέας του τυριού Parmigiano-reggiano είχε μόλις βγει από μια από τις  τόσες  περιοδικές κρίσεις που χαρακτηρίζουν την αγορά του, μια μεγάλη αλυσίδα πολυκαταστημάτων χρησιμοποίησε το πολύτιμο αυτό τυρί σαν προϊόν «κράχτη» πουλώντας το σε τιμές χαμηλότερη από την αγορά του στην παραγωγή.

Η αγορά γονάτισε τους γαλακτοπαραγωγούς και τους επιχειρήσεις σίτευσης-επεξεργασίας και εμπορίας του τυριού. Ήταν δε τόση η διαφορά που οι μικροέμποροι πήγαιναν με το φορτηγό και φόρτωναν όλη την ποσότητα τυριού των πολυκαταστημάτων.

Σήμερα όταν η αλυσίδα αυτή κάνει προσφορές κάτω από το κόστος δεν δίνει παραπάνω από 1 κιλό στον κάθε αγοραστή.

Το φαινόμενο είναι γνωστό σ’ όλα τα γεωγραφικά πλάτη. Για τον ίδιο λόγο Στην Ισπανία αυτές τους εβδομάδες οι ελαιοκαλλιεργητές διαμαρτύρονται κι αυτοί για το ίδιο φαινόμενο κι έχουν στο πλευρό τους την ελαιουργική βιομηχανία.

Ναι! γιατί το αποτέλεσμα της στρατηγικής αυτής των μεγάλων διατροφικών αλυσίδων δεν είναι μόνο η συμπίεση των τιμών στην αγροτική παραγωγή αλλά σε όλα τα στάδια της αγροτοβιομηχανικής αλυσίδας. Σκοπός της η δημιουργία άμεσων ή/και έμμεσων περιθωρίων στην εμπορία. Με αποτέλεσμα να μπαίνει σε κρίση και η βιομηχανία. Και στην περίπτωση του λαδιού και οι εξαγωγές.

Ο σύγχρονος αυτός τρόπος εμπορίας επιζητεί τον κατακερματισμό της προσφοράς. Κι όταν η προσφορά συγκεντρώνεται και, με τις επενδύσεις στα σήματά της και στις μάρκες της, αποκτά κύρος στους καταναλωτές τότε μπαίνουν στο χορό οι «ιδιωτικές» μάρκες και τα προϊόντα «χαμηλότερης» τιμής  σαν κι αυτό  της ΚΟΡΕ.

Θα ζητηθεί από κάποιον από τους προμηθευτές να εμφιαλώσει λάδι ή οποιοδήποτε άλλο προϊόν με την μάρκα, το σήμα  της αλυσίδας,(ή και με δικό του σήμα)  λογική του οποίου θα  είναι το χαμηλότερο κόστος, και καμιά φορά δεν έχει σημασία ούτε το πώς αυτό θα επιτευχθεί. Κι οπωσδήποτε στόχος των «ιδιωτικών» σημάτων δεν είναι το ανέβασμα της ποιότητας αλλά η διεύρυνση του εμπορικού περιθωρίου. Οι αλυσίδες πολυκαταστημάτων στις ώριμες αγορές δεν αγαπούν τις σοβαρές  μάρκες των παραγωγών του πρωτογενή ή δευτερογενή τομέα.

Όπως δεν αγαπούν τις μάρκες των ΠΟΠ-ΠΓΕ στις χώρες όπου η ονομασία προέλευσης των προϊόντων ποιότητας έχει γίνει μάρκα ισότιμη και παντρεμένη με εκείνη της βιομηχανίας. Ύστερα, είναι ευνόητο, μια ονομασία αν δεν έχει γίνει μάρκα έκφρασης της ποιότητας, δεν πουλιέται.

Η ποιότητα όμως απαιτεί ένα σοβαρό σύστημα ελέγχου βασισμένο περισσότερο στην πραγματική (κι όχι προσποιούμενη) πρόληψη, παρά στην καταστολή.

Η καταστολή όμως όταν χρειάζεται πρέπει να είναι αμείλικτη. Και για να είναι αμείλικτη απαιτείται διαφάνεια. Και η διαφάνεια ζητά δημοσιότητα.

Κι αυτό γιατί στις ώριμες, διατροφικά, κοινωνίες μια νοθεία ή ένα ατύχημα  που μπορεί να βάλλει υπό συζήτηση την γνησιότητα του προϊόντος ή την ασφάλεια του καταναλωτή γκρεμίζει στα πιο χαμηλά επίπεδα όλη την κατανάλωση του για αρκετό καιρό προξενώντας τεράστιες ζημιές στον τομέα. Οι παραποιήσεις και οι νοθείες βλάπτουν σοβαρά όλους τους πρωταγωνιστές της αγροτοβιομηχανικής αλυσίδας κι όχι μόνο τους άμεσα  υπεύθυνους.

Το κρύψιμο κάτω απ΄ το χαλί δεν είναι η λύση. Αργά ή γρήγορα το χαλί θα γεμίσει! Και το καθάρισμα θα χρειάζεται Ηρακλή με τραγικές διαστάσεις για όλο τον τομέα-

Η Μεσσηνία για να αξιοποιήσει το μεσσηνιακό λάδι έχει ανάγκη από μια υγιή και αποτελεσματική βιομηχανία βασισμένη στην αξιοποίηση του άφθονου και ανώτερου λαδιού μας.

Η τοπική μας βιομηχανία δεν έχει ανάγκη από νοθείες. Το ενάντιο έχει ανάγκη από μια διαφανή και νομοταγή αγορά. Είναι οι άλλοι που μας παραποιούν. Γι αυτό και κάθε μαύρο πρόβατο, όταν γεννιέται, πρέπει να καταλήγει στον Καιάνα. Για να μπορούμε με περηφάνια να διατυμπανίζουμε στου τέσσερεις ορίζοντες ότι το λάδι μας, το λάδι της μεσσηνιακής βιομηχανίας είναι, όπως και είναι, γνήσιο. Και με τους ελέγχους μας να το επιβεβαιώνουμε!

Κι αυτός πρέπει να είναι ο πρώτος στόχος της τοπικής μας αγροτικής πολιτικής.

Το λάδι ΚΟΡΗ ότι κι αν είναι δεν είχε και δεν έχει καμιά σχέση με την Μεσσηνιακή παραγωγή. Και η πιο βαριά παρατυπία δεν ήταν η έλλειψη άδειας παραγωγής ή ακόμη και η εμπορική νοθεία (αν αυτό αλήθευε) αλλά εκείνη του πολυκαταστήματος που το πουλούσε σε τιμές ντάμπινγκ τους παραγωγούς.

Και δεν συμβαίνει μόνο στο λάδι. Συμβαίνει και στις Καλαματιανές ελιές με παρατυπίες ακόμη μεγαλύτερες, όπως καταγγείλαμε από τις στήλες τις Ελευθερίας. Στο εσωτερικό και στο εξωτερικό. Στην Ιταλία οργιάζουν ακόμη οι ιταλικές ελιές ΚΑΛΑΜΑΤΑ.

Κι είναι κρίμα που η όλη διαχείριση του προβλήματος, από τις αρχές κι από τον τύπο, κατάληξε να επικεντρώσει την προσοχή στο αποτέλεσμα κι όχι στην αιτία. Άλλοι περιοριζόμενοι στην λεπτομέρεια κι άλλοι στην αναζήτηση εφέ!

Με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο το αποτέλεσμα είναι να λερώνεται το όνομα του λαδιού μας. Όταν η πραγματικότητα είναι άλλη: Οι έλληνες καταναλωτές ελαιολάδου είναι από τους πιο τυχερούς.

Τα ελληνικά λάδια είναι από τα πιο υγιεινά στον κόσμο. Οι επικίνδυνες για την υγεία νοθείες είναι σχεδόν ανύπαρκτές.!

Όλες οι τυπολογίες, από το εξτραπαρθένο ως τα ραφινέ, είναι λάδια χωρίς κανένα απολύτως κίνδυνο για την υγεία.  Οι έλληνες καταναλωτές δεν έχουν να φοβόνται τίποτα!

Χωρίς να σημαίνει αυτό ότι πρέπει να επαναπαυόμαστε. Αλλιώς δεν θα είχαμε ανακαλύψει τις φυλακές!

Άλλο είναι το πρόβλημα των εμπορικών νοθειών με στόχο να βάλουν το χέρι στην τσέπη του καταναλωτή και να συμπιέσουν την τιμή στην παραγωγή: η παροχή στην αγορά  π.χ. παρθένου ή λαμπάντε στη θέση του έξτρα παρθένου, κλπ. Ή η πώληση ελιάς Καλαμάτα ενώ έρχεται από την βόρεια Ελλάδα.

Και το φαινόμενο δυστυχώς δεν είναι μόνο ελληνικό. Ίδια κατάσταση διαπιστώθηκε αυτές τις εβδομάδες και στην Ισπανία.

Δυστυχώς οι νοθείες αυτές δεν είναι λίγες. Συνένοχη η τυπικότητα ή η ανυπαρξία ελέγχου. Μαζί κι η ανατολίτικη λογική: αφού δεν βλάφτει «δεν πειράζει», να μην γινόμαστε και φορτικοί.

Ύστερα  ο ραγιάς είτε παραγωγός είτε καταναλωτής τα χωνεύει όλα.

Αυτή δεν είναι πολιτική της ποιότητας η οποία έχει μείνει σαν το μοναδικό εργαλείο στην αναζήτηση διεξόδου από την κρίση του ελαιοκομικού τομέα. Διέξοδο που θα αναζητηθεί  μόνο μέσα από την ανάπτυξη μιας αγροτοβιομηχανικής αλυσίδας η στρατηγική της οποίας θα είναι η ποιότητα.

Βρίσκει τις ρίζες της εδώ η ανάγκη ενός σοβαρού και αποτελεσματικού συστήματος ελέγχου που πρέπει να ξεκινάει από την οργάνωση της παραγωγής με στόχο την ποιότητα .Ένα σοβαρό σύστημα ελέγχου αποτελεί το κυριότερο όπλο για την προάσπιση του αγροδιατροφικού τομέα και την καλύτερη εγγύηση για τον καταναλωτή.

Η στρατηγική εποπτείας με στόχο την  ασφάλεια και την ποιότητα του λαδιού απαιτούν υποδομές στο γεωγραφικό χώρο παραγωγής. Τις οποίες η ΕΕ έχει ήδη υποδείξει σε γενικές γραμμές εδώ και είκοσι χρόνια: οργάνωση της παραγωγής και πολιτική της ποιότητας (χημικές και οργανοληπτικές εποπτικές αναλύσεις). Δεν έγιναν!

Οι κεντρικές υποδομές, σ ’όλα τα γεωγραφικά πλάτη, έχουν ντε φάκτο κατασταλτικό χαρακτήρα. Και δεν χρειάζεται μεγάλη φιλοσοφία για να αποδειχτεί ότι δεν αρκούν ακόμη κι όταν λειτουργούν. Τις περισσότερες φορές μάλιστα χρησιμοποιούνται σαν άλλοθι για την κάλυψη των αδυναμιών του συστήματος: πιάσαμε έναν από τους τόσους που εγκλιμάτισε: Να τον βάλουμε φυλακή! Να γίνει παράδειγμα. Και, αναπόφευκτα θα μείνουμε στο παράδειγμα! Μέχρι την επόμενη φορά, πολλές φορές από τον ίδιο..

Δεν πιστεύουμε πως έτσι θα  μπορέσουμε να πάμε μακριά!