ΠΟΠ «Ελιά Καλαμάτα» χωρίς... ξένα αφεντικά

Δημόσια διαβούλευση αύριο για τοπική στρατηγική και προστασία του μεσσηνιακού προϊόντος

Του Αντώνη Πετρόγιαννη


Εδώ και δεκαετίες η Μεσσηνία έχει στη διάθεσή της ένα πανίσχυρο προϊόν, αλλά η ολιγωρία των τοπικών υπευθύνων και η ανερμάτιστη πολιτική των εκάστοτε κυβερνήσεων και υπουργών γεωργίας μάς έφτασαν στο σημείο το δώρο της φύσης να αποδειχτεί, επί της ουσίας, άδωρο.
Ο λόγος για την ΠΟΠ «Ελιά Καλαμάτα», το διαβατήριο της περιοχής μας στην ξένη αγορά, αλλά κι αυτό που μας έκανε γνωστούς σε όλο τον κόσμο.
Η διαχείρισή του μέχρι σήμερα αποτελεί σύμβολο ανυπαρξίας τοπικής και εθνικής αγροτικής πολιτικής. Πλέον, η Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης (ΠΟΠ) «Ελιά Καλαμάτα», η πιο γνωστή παγκοσμίως ΠΟΠ ελληνικού ελαιοκομικού προϊόντος και όχι μόνο, έχει γίνει αρνητικό παράδειγμα αξιοποίησης των προϊόντων μας μέσω του ευρωπαϊκού θεσμού των προστατευομένων ονομασιών προέλευσης. Με μόνο αποτέλεσμα της εφαρμογής των ευρωπαϊκών κανονισμών τη διανομή των ευρωπαϊκών συμβόλων ΠΟΠ-ΠΓΕ και το ανεξέλεγκτο της χρήσης τους. Καμία προστασία του προϊόντος στην παραγωγή και στην εμπορία, αφήνοντας έτσι χωρίς εγγύηση τους καταναλωτές και όφελος τους παραγωγούς, αγρότες ή μη, της γεωγραφικής ζώνης προέλευσης. Καμία προσπάθεια οργάνωσης της αγροτοβιομηχανικής αλυσίδας της ζώνης προέλευσης και βελτίωσης του προϊόντος.
Είναι, λοιπόν, οφθαλμοφανές ότι το πρώτο πρόβλημα για την ΠΟΠ «Ελιά Καλαμάτα» δεν είναι η επέκταση, οποιαδήποτε επέκταση, της γεωγραφικής ζώνης παραγωγής, η οποία υπό το σημερινό καθεστώς θα είχε καταστροφικές συνέπειες για τη μεσσηνιακή παραγωγή, αλλά η αποκατάσταση του δικαίου με την εφαρμογή του νόμου και μέσω ενός σοβαρού συστήματος ελέγχου.
Το τελευταίο διάστημα, πάντως, κάτι φαίνεται να κινείται προς το καλύτερο, με τη δημιουργία του Συλλόγου Υπέρ των Μεσσηνιακών Ελαιοκομικών Προϊόντων Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΣΥΜΕΠΟΠ). Μάλιστα, ο συγκεκριμένος Σύλλογος επανεξέτασε και επεξεργάστηκε μαζί με τον Αγροτικό Συνεταιρισμό Μεσσηνίας (Ένωση), αλλά και άλλους φορείς και φυσικά πρόσωπα, την τελική πρόταση τροποποίησης των εν ισχύ προδιαγραφών της ΠΟΠ «Ελιά Καλαμάτα».
Για το λόγο αυτό καλεί σε δημόσια διαβούλευση όσους έχουν έννομο συμφέρον, με στόχο να τους ενημερώσει και να ακούσει τις απόψεις τους γύρω από τα προτεινόμενα θέματα.
Η διαβούλευση θα λάβει χώρα στο αμφιθέατρο «Αλέξανδρος Κουμουνδούρος» της Περιφερειακής Ενότητας Μεσσηνίας αύριο στις 7.00 το απόγευμα, με κύριο θέμα τη συζήτηση όλων των εμπλεκόμενων φορέων για την πρόταση τροποποίησης προδιαγραφών της ΠΟΠ «Ελιά Καλαμάτα».
Μάλιστα, χθες το πρωί, στην αίθουσα του Επιμελητηρίου Μεσσηνίας, μέλη του εν λόγω συλλόγου και συγκεκριμένα οι κ.κ. Θανάσης Μαυρούλης, Σταύρος Αδαμόπουλος (παραγωγός) και Νίκος Κουτσούκος (χημικός) παραχώρησαν συνέντευξη Τύπου, προκειμένου να επικοινωνήσουν την αυριανή εκδήλωση, αλλά και να παρουσιάσουν σε αδρές γραμμές την πρότασή τους.
Το βάρος στην πρότασή τους δόθηκε στο γεγονός ότι θα πρέπει το προϊόν να αποκτήσει αυστηρά ποιοτικά χαρακτηριστικά, αλλά και να υπάρξουν, μεταξύ άλλων, αλλαγές στην γκάμα των τυπολογιών του τελικού προϊόντος.
Εν κατακλείδι, η άποψή τους είναι ότι ο ελαιόκαρπος της ΠΟΠ «Ελιά Καλαμάτα» παράγεται, επεξεργάζεται και συσκευάζεται εντός των ορίων της Μεσσηνίας. Οι παραγωγοί, καθώς και οι ελαιώνες, είναι καταγεγραμμένοι στο Ελαιοκομικό Μητρώο του νομού, καθώς και το Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου (Ο.Σ.Δ.Ε.) και επικαιροποιούνται κάθε χρόνο.
Βέβαια, η πρόταση που θα διαμορφωθεί στην αυριανή διαβούλευση θα αποτελέσει ένα προσχέδιο και όχι την τελική.


Σύνοψη των προτάσεων τροποποίησης των προδιαγραφών 
της ΠΟΠ ΕΛΙΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ
Η διευρυμένη δικαιούχος «Ομάδα» (κατά τον κανον. 1151/12)  αποτελούμενη από τον Αγροτικό Συνεταιρισμό Μεσσηνίας  και τα έχοντα έννομο συμφέρον μέλη του ΣΥΜΕΠΟΠ (οι καλλιεργητές καθώς και οι πιστοποιημένες και μη επιχειρήσεις επεξεργασίας της ΠΟΠ ΕΛΙΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ) επεξεργάστηκε μια αίτηση τροποποίησης  των ισχυουσών προδιαγραφών της ΠΟΠ Ελιά ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ..
Η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί μέρος της γενικότερης προσπάθειας της αγροτοβιομηχανικής μεσσηνιακής ελαιοκομικής αλυσίδας για την στήριξη της καλλιέργειας  και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ΠΟΠ «Ελιά Καλαμάτα» εμπλουτίζοντας την προσφορά με τις παραδοσιακές  παραλλαγές του τελικού προϊόντος  και προσδιορίζοντας με μεγαλύτερη ακρίβεια την  παραγωγική  διαδικασίας. Οι τροποποιήσεις αποσκοπούν να βελτιώσουν την προστασία,  την εικόνα και την ανταγωνιστικότητα  του προϊόντος στην αγορά.
Συνοπτικά τα προτεινόμενα κυριότερα σημεία τροποποίησης αποτελούνται από:
1.     Την διόρθωση του επισήμου ονόματος της ΠΟΠ από «ΕΛΙΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ» σε « ΕΛΙΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑ»•
2.    Την διεύρυνση της γκάμα των τυπολογιών του  προϊόντος προσθέτοντας στον  σημερινό  τύπο προϊόντος διατηρημένο « σε άλμη» και τους ακόλουθους «σε οξάλμη» και αποκλειστικά σε «ελαιόλαδο». Θα επιτρέπεται επίσης η «εκπυρήνωση» και ο τεμαχισμός σε «Ροδέλες» ή σε άλλες μορφές και η επεξεργασία «πάστας». Καθορίζεται  δε με την ανάλογη ακρίβεια η μέθοδος παραγωγής της κάθε τυπολογίας
3.    Τον τερματισμό της  διαδικασίας της επεξεργασίας  με την συσκευασία  οι οποίες πρέπει να γίνονται εντός της γεωγραφικής περιοχής,  για την επίτευξη του υψηλότερου εφικτού ποιοτικού επιπέδου του τελικού προϊόντος και την διευκόλυνση του συστήματος ελέγχου για την προστασία της ΠΟΠ. Να επιτρέπεται δε η χρήση περιεκτών από υγειονομικά ασφαλή  υλικά κάθε χωρητικότητας μέχρι εκείνης των 20 λίτρων, καθορίζοντας και το καθαρό βάρος του στραγγισμένου προϊόντος ανάλογα με την τυπολογία.
4.    Tην επισήμανση . Μια ανανεωμένη επισήμανση η οποία, εκτός των όσων προβλέπει  η εθνική και η κοινοτική νομοθεσία, με την προσθήκη ενός λογότυπου που θα περιλαμβάνει και τις ενδείξεις των εμπορικών  τύπων του προϊόντος. Εκτός από την ονομασία και τον λογότυπο θα επιτρέπεται η μετάφραση στην γλώσσα  της χώρας κατανάλωσης. Σκοπός της ανανέωσης η πιο αποτελεσματική πληροφόρηση του καταναλωτή και η δυνατότητα μιας σύγχρονης συλλογικής διαφήμισης του προϊόντος.
5.    Τον καθορισμό της περιόδου συλλογής του ελαιοκάρπου, τις  συνθήκες συλλογής και μεταφοράς στις μονάδες επεξεργασίας.
6-    Να επιτρέπεται η παραγωγή ημιεπεξεργασμένου προϊόντος μόνο από εγκαταστάσεις πιστοποιημένες
7-    Απόδειξη προέλευσης: Ο ελαιόκαρπος της ΠΟΠ «Ελιά Καλαμάτα» παράγεται, επεξεργάζεται και συσκευάζεται εντός των ορίων της  Μεσσηνίας. Οι παραγωγοί καθώς και οι ελαιώνες είναι καταγεγραμμένοι στο Ελαιοκομικό Μητρώο του Νομού, καθώς και στο Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου (Ο.Σ.Δ.Ε.) και επικαιροποιούνται κάθε έτος.
8-    Οι παραγωγοί υποβάλλουν κάθε χρόνο στις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες δήλωση με τα στοιχεία των αγροτεμαχίων( τοποθεσία έκταση, αριθμός δέντρων, κωδικός) από τα οποία προτίθενται να παράγουν τις ελιές.
9-    Τα εργοστάσια μερικής ή ολικής επεξεργασίας τηρούν καθημερινό αρχείο εισροών στο οποίο καταγράφονται τα στοιχεία προέλευσης του καρπού ( ο παραγωγός, η ποσότητα και ποιότητα του καρπού, η ημερομηνία συγκομιδής, το αγροτεμάχιο) και η δεξαμενή αποθήκευσης. Τηρούν επίσης  καθημερινά αρχεία εκροών με τις ποσότητες που διατίθενται στο εμπόριο καθώς και διαθέσιμα αρχεία εκροών ανά ημέρα και ανά δεξαμενή. Το σύστημα αυτό διασφαλίζει την ιχνιλασιμότητα του προϊόντος και την παρακολούθηση της ΠΟΠ «Ελιά Καλαμάτα»

Από την εφημ ΘΑΡΡΟΣ 4.9.14.

Copyright (C) 2009 @elies-ladikalamatiano.gr All rights reserved. Σχεδιασμός Ιστοσελίδας:Webico Creative Studios.