Η ανοχή της χρήσης της ονομασίας ελιά Καλαμάτα παγκοσμίως θα πλήξει μόνο την ελληνική παραγωγή


Ο Προέδρος του ΣΥΜΕΠΟΠ, Θανάσης Μαυρούλης μιλάει στην «ΥΧ»

Η ανοχή της χρήσης της ονομασίας ελιά Καλαμάτα παγκοσμίως θα πλήξει αποκλειστικά και μόνο  την ελληνική παραγωγή


Η ΠΟΠ «ΕΛΙΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ» είναι ένα brand name διεθνώς αναγνωρισμένο και με μεγάλες δυνατότητες ανάπτυξης. Έπεσε όμως θύμα της ίδιας κουλτούρας που δεν άφησε να αναπτυχθούν τα ΠΟΠ-ΠΓΕ της Κονσερβολιάς. Τα παραπάνω αναφέρει μεταξύ άλλων σε συνέντευξή του στην «ΥΧ» ο πρόεδρος του Συλλόγου Υπέρ των Μεσσηνιακών Ελαιοκομικών Προϊόντων Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΣΥΜΕΠΟΠ), Θανάσης Μαυρούλης. Επιπλέον εκφράζει τις απόψεις του Συλλόγου για τα λάθη που έχουν γίνει στους χειρισμούς προστασίας του εθνικού αυτού προϊόντος.

-    Κ. Μαυρούλη η καλλιέργεια της ελιάς Καλαμών, έχει διαδοθεί σε όλη την Ελλάδα. Οι εξαγωγές φέρουν σημαντικά ποσά συναλλάγματος στην χώρα μας. Ωστόσο παραμένει ακανθώδες το θέμα της ονομασίας και της χρήσης του. Είναι δυνατό να μην μπορεί να βρεθεί μια λύση;


Πολλές ερωτήσεις για ένα πολύπλοκο θέμα το οποίο το Υπουργείο πίστεψε ότι θα μπορούσε να λύσει απλουστεύοντάς το με την κατάργηση της προστασία ονομασίας  της ΠΟΠ μέσω της ανοχής  της χρήσης ενός συνωνύμου της ποικιλίας. Προστασία που προβλέπεται από τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς και που μια υπουργική απόφαση δεν μπορεί να καταργήσει. Ίσως αυτό να αντιλήφθηκε ο Υπουργός την τελευταία στιγμή και ανακάλεσε την απόφαση εισαγωγής στον κατάλογο ποικιλιών μεταξύ των συνωνύμων της ποικιλίας Καλαμών του συνώνυμου Καλαμάτα προκειμένου να ελευθερώσει την χρήση στις συσκευασίες του όρου Ποικιλία Καλαμάτα. Γι’ αυτό θα προτιμούσα αν δεν έχετε αντίρρηση να πιάσουμε τα θέματα ένα προς ένα.
-    Αρχίζοντας από πού;
Απ’ την παραγωγή και τη διεθνή αγορά. Πρώτο: Όταν καταχωρήθηκε στην ΕΕ η ονομασία «ΕΛΙΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ» η καλλιέργεια και η εθνική παραγωγή της ποικιλίας Καλαμών δεν ήταν ούτε η μισή της σημερινής. Ενώ η καλλιέργεια της ήταν ήδη εξαπλωμένη και εκτός ΕΕ  σε πολλές άλλες χώρες (σημαντικά στις: Τουρκία, Συρία, Αίγυπτο, Αυστραλία, Ν. Αφρική, και λιγότερο σε άλλες).
Την διαδικασία εξάπλωσης της καλλιέργειας στην Ελλάδα και στο εξωτερικό και να θέλαμε δεν μπορούμε και δεν είναι σωστό να την σταματήσουμε. Ευχόμαστε στην Ελλάδα να καλλιεργηθεί και στην κορφή του Ολύμπου! Κι όσο εξαπλώνεται η καλλιέργεια τόσο περισσότερο θα είμαστε πλεοναστικοί. Παρόλα αυτά δεν έχουμε ανεκμετάλλευτα αποθέματα. Τουναντίον γίνονται και εισαγωγές από τις Τρίτες χώρες οι οποίες συστηματικά μέχρι σήμερα δυστυχώς ελληνοποιήθηκαν. Κι εφέτος περισσότερο! 
Δεύτερο: Η εκτός ΕΕ παραγωγή ελιάς Καλαμών είναι πολύ μεγαλύτερη από την ελληνική και τα επόμενα χρόνια θα αυξηθεί σημαντικά. Πολύ περισσότερο από την ελληνική. Και το επεξεργασμένο προϊόν  εμπορεύεται με την ονομασία Καλαμάτα μόνο στις χώρες που δεν αναγνωρίζουν την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Στην ευρωπαϊκή αγορά 500 εκατ. καταναλωτών δεν μπορούν να διακινηθούν ως ελιές Καλαμάτα. Ενώ υπάρχουν χώρες στις οποίες θα μπορούσε να καταχωρηθεί η ονομασία  Καλαμάτα ή και σαν σήμα χωρίς κανείς να κουνάει δάχτυλο.
Δεν χρειάζεται να είμαστε οικονομολόγοι για να καταλάβουμε ότι η ανοχή της χρήσης της ονομασίας Καλαμάτα παγκοσμίως θα πλήξει αποκλειστικά και μόνο  την ελληνική παραγωγή γιατί θα εξομοιώσει τις τριτοκοσμικές ελιές με τις ελληνικές όχι μόνο στις παγκόσμιες αλλά και στις ευρωπαϊκές και ελληνικές αγορές ανοίγοντας τις πόρτες στην εισαγωγή τους με την ονομασία Καλαμάτα.
Αν ο στόχος είναι αυτός, τότε η εισαγωγή στον κατάλογο ποικιλιών του συνωνύμου Καλαμάτα συνοδευμένη με την ανοχή της χρήσης του στην ετικέτα του τελικού προϊόντος αποτελεί πραγματικά τη λύση. Το πρόβλημα λοιπόν, ανεξάρτητα από την τύχη της ΠΟΠ και τα αρνητικά αποτελέσματα επί της  ελληνικής παραγωγής, είναι αν θα γίνει ανεκτή η χρήση της από το σύστημα παραγωγής.
Τι ακριβώς εννοείται με αυτό;
Ότι το Υπουργείο, αντί να αναζητά μια λύση στα πλαίσια του νόμου, με την ενέργεια αυτή θα έκανε τον Πόντιο Πιλάτο και θα άναβε την φωτιά του πολέμου μεταξύ φτωχών.
- Αν η ανάλυσή σας αληθεύει πως εξηγείτε την διαφορά απόψεων μεταξύ των Μεσσηνίων και των καλλιεργητών των άλλων περιοχών, όπου καλλιεργείται η ποικιλία, όπως της Αιτωλοακαρνανίας της Φθιώτιδας και άλλων και ας πούμε μέρους του υπουργείου;
Εδώ και 5 χρόνια από την ίδρυση του Συλλόγου μας του ΣΥΜΕΠΟΠ σε όλες τις ευκαιρίες που μας δόθηκαν ζητάμε από το Υπουργείο να ανοίξει ένα δημόσιο διάλογο γύρω από την μέχρι τώρα αξιοποίηση του θεσμού των συστημάτων ποιότητας (ΠΟΠ-ΠΓΕ).

Για να είμαστε ακόμη πιο σαφείς ας σταθούμε λίγο στον τομέα της επιτραπέζιας ελιάς. Έχουν καταχωρηθεί στο ευρωπαϊκό μητρώο 10 ΠΟΠ και μια ΠΓΕ σύνολο 11 ΠΟΠ-ΠΓΕ. Από τον επισυναπτόμενο πίνακα (*) προκύπτει  ότι ύστερα από 20 χρόνια περίπου 4 ΠΟΠ και 1 ΠΓΕ δεν έχουν παραγωγή. Για τις άλλες μιλούν οι αριθμοί. Εκτός από τις Πράσινες Ελιές Χαλκιδικής, ΠΟΠ που απαιτεί ιδιαίτερη ανάλυση για την οποία μας λείπουν μια σειρά στοιχεία δεδομένου ότι η ΠΟΠ αυτή  είναι προϊόν ενός τρομερού συμβιβασμού της χώρα μας με στόχο την εκκένωση της  ΠΟΠ εκ των έσω. Τα δε διαθέσιμα στοιχεία αναφέρονται στα μοναδικά δυο  έτη παραγωγής της.

Τα στοιχεία αυτά τεκμηριώνουν πάνω απ’ όλα την αποτυχία ανάπτυξης των ΠΟΠ-ΠΓΕ στις περιοχές εκείνες της κεντρικής Ελλάδας που εν πολλοίς συμπίπτουν και με εκείνες  της καλλιέργειας ελιάς Καλαμών. Η κουλτούρα αυτή αφού δεν επέτρεψε την ανάπτυξη των ΠΟΠ της Κονσερβολιάς ζητά να ολοκληρώσει το έργο καταστρέφοντας και την ΠΟΠ «ΕΛΙΑΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ».
-    Ναι, αλλά ούτε και η ΠΟΠ «ΕΛΙΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ» κατόρθωσε να απογειωθεί.
Είναι αλήθεια! Η ΠΟΠ «ΕΛΙΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ» όμως, ενώ είναι ένα brand name διεθνώς αναγνωρισμένο και με μεγάλες δυνατότητες ανάπτυξης. Έπεσε όμως θύμα της ίδιας κουλτούρας που δεν άφησε να αναπτυχθούν τα ΠΟΠ-ΠΓΕ της Κονσερβολιάς. Αλλά το κυριότερο προσέκρουσε στην κωλυσιεργία του Υπουργείου στην εξαετή προσπάθεια (κι ακόμη πριν) της Μεσσηνίας να τροποποιήσει τις προδιαγραφές και να καλύψει με την ΠΟΠ μεγάλο μέρος της εθνικής παραγωγής της ποικιλίας Καλαμών. Κι έτσι δημιουργήθηκε το πρόσχημα για την απόφαση εισαγωγής στον κατάλογο ποικιλιών του συνωνύμου Καλαμάτα, ως πανάκεια  η οποία ευτυχώς ανακλήθηκε.
-    Δεν θα έλυνε όμως το πρόβλημα;
Όχι! Το Υπουργείο είναι υποχρεωμένο να εφαρμόσει τον κανονισμό για να μην έλθει σε σύγκρουση με τα άλλα Κράτη μέλη της ΕΕ, επειδή  ο καν. 1151/12  επιβάλει στα Κράτη μέλη να ελέγχουν στην επικράτεια τους και τα προϊόντα των άλλων χωρών που κυκλοφορούν στην χώρα τους.
Και μερικά Κράτη μέλη της ΕΕ αυτόνομα σταμάτησαν την διακίνηση ελιάς καλαμών με την ονομασία Καλαμάτα όταν δεν είναι ΠΟΠ. Σε λίγο κινδυνεύει να σταματήσει η διακίνηση και στα υπόλοιπα.
Ο κανονισμός είναι κατηγορηματικός. Δεν επιτρέπει τη χρήση της ονομασίας της ποικιλίας αν αυτή εκμεταλλεύεται το όνομα της προστατευόμενης ονομασίας για να παραπλανήσει τον καταναλωτή ακόμη κι αν το όνομα της ποικιλίας χρησιμοποιείτο από τρίτους πριν την καταχώρηση της ΠΟΠ.
Σε  χώρες όπου οι αρχές σταμάτησαν  την διακίνηση του παράνομου προϊόντος γιατί έφερε την ονομασία ΚΑΛΑΜΑΤΑ , όπως η Ιταλία, τα σουπερμάρκετ διακινούν προϊόντα με την ονομασία ΕΛΙΕΣ ΚΑΛΑΜΩΝ. Γιατί το Καλαμών δεν παραπλανάει τους Ιταλούς καταναλωτές.
Κι είναι αστείο να υποστηρίζεται ακόμη ότι η χρήση του Variety Kalamata δεν «εκμεταλλεύεται» την καταχωρημένη ονομασία «ΕΛΙΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ».
-    Τότε γιατί η Κύπρος και η Ιταλία έχουν εισάγει στον κατάλογο ποικιλιών τους το συνώνυμο Καλαμάτα;
Το πρόβλημα δεν είναι η ύπαρξη του συνωνύμου στον κατάλογο ποικιλιών. Το πρόβλημα είναι αν το συνώνυμο το κάνεις ονομασία του προϊόντος στην ετικέτα. Κι αν αυτό γίνει, τα κράτη μέλη οφείλουν να εμποδίσουν την κυκλοφορία του προϊόντος. Εκτός αν εξαιρείται  η Ελλάδα λόγω  παραβατικής συνήθειας.
Ύστερα αν το Κράτος μας έκανε σοβαρά την δουλειά του θα έπρεπε να παρέμβει ώστε να μην γίνει κατάχρηση  του συνωνύμου από τις χώρες αυτές όπως κάνουν άλλα Κράτη της ΕΕ.
-    Ποια είναι κατά την γνώμη σας η έξοδος από αυτόν τον φαύλο κύκλο; Τι θα  ζητούσατε από το Υπουργείο;
Ο πρώτος στόχος μιας εθνικής αγροβιομηχανικής πολιτικής θα πρέπει να είναι αυτός που προσπαθεί να βάλει στο μπουκάλι ή σε οποιαδήποτε μορφή περιέκτη που προορίζεται στον καταναλωτή προϊόντα υψηλής ποιότητας. Κι ο δεύτερος, μια σημαντική στροφή προς την αξιοποίηση των μυρίων μικρών επιχειρήσεων στις πλάτες των οποίων ουσιαστικά έχει πέσει το περισσότερο  βάρος των  εξαγωγών. Στο λάδι το μεγαλύτερο μέρος του εξαγόμενου συσκευασμένου ελαιόλαδου γίνεται από τις μικρομεσαίες  επιχειρήσεις ενώ η αγελάδα της εσωτερικής αγορά αρμέγεται από 2-3 μεγάλες επιχειρήσεις με περιορισμένο ρόλο στις εξαγωγές.
Στις επιτραπέζιες ελιές εκτός από λίγες εξαιρέσεις έχουμε το ίδιο φαινόμενο αντιμετώπισης των εξαγωγών από μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Τα προϊόντα ΠΟΠ-ΠΓΕ μπορούν να συμβάλουν στην διακίνηση του συσκευασμένου προϊόντος από τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις γιατί αυτές είναι οργανικά· δεμένες με την παραγωγή και σε καλύτερη θέση να σεβαστούν την παραδοσιακή ποιότητα. Χωρίς αυτό να εξαντλεί την ανάγκη μιας εθνικής πολιτικής προώθησης των συσκευασμένων προϊόντων υψηλής ποιότητας από όλες τις επιχειρήσεις.
Η ντε φάκτο ή ντε γιούρε κατάργηση της ΠΟΠ «ΕΛΙΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ», στην περίπτωσή μας,  σημαίνει πτώση της ποιότητας των εξαγωγών του τελικού προϊόντος της ποικιλίας καλαμών και ουσιαστικά αργόρυθμη μείωση της εμπορίας χύμα. Ενώ η ελεγχόμενη και διευρυμένη παρουσία της ΠΟΠ αυξάνει τον εσωτερικό ανταγωνισμό στην ποιότητα και δημιουργεί τις συνθήκες για την αύξηση των εξαγωγών συσκευασμένου προϊόντος.
Η προστασία και η αξιοποίηση του brand name “ELIA KALAMATAS” (που δεν πρέπει για κανένα λόγο να εγκαταλειφθεί διαλύοντας το στην υφήλιο) ενισχυμένο με την ΠΟΠ και η όσο το δυνατό μεγαλύτερη επέκταση της οριοθετημένης περιοχής.

Ύπαιθρος Χώρα τεύχος της  24.02.2017

(*)Πίνακας που δεν δημοσιεύτηκε στην ΥΧ λόγω έλλειψης χώρου

ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ  και παραγωγή ΠΟΠ σε kg το 2015      

ΕΛΙA ΚΑΛΑΜAΤΑΣ ΠΟΠ                                                 277.828
ΘΡΟΥΜΠΑ ΑΜΠΑΔΙA ΡΕΘΥΜΝΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΠΟΠ                        0
ΘΡΟΥΜΠΑ ΘAΣΟΥ  ΠΟΠ                                               178.226
ΚΟΝΣΕΡΒΟΛΙA ΑΜΦIΣΣΗΣ ΠΟΠ                                         0
ΚΟΝΣΕΡΒΟΛΙA ΑΡΤΑΣ ΠΓΕ                 0   
ΚΟΝΣΕΡΒΟΛΙA ΑΤΑΛAΝΤΗΣ ΠΟΠ              0
ΚΟΝΣΕΡΒΟΛΙA ΠΗΛIΟΥ ΒOΛΟΥ  ΠΟΠ              0
ΚΟΝΣΕΡΒΟΛΙA ΡΟΒIΩΝ  ΠΟΠ                                             1.326
ΚΟΝΣΕΡΒΟΛΙA ΣΤΥΛIΔΑΣ  ΠΟΠ                                       67.250
ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΕΛΙΕΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ ΠΟΠ                          14.527.559

Copyright (C) 2009 @elies-ladikalamatiano.gr All rights reserved. Σχεδιασμός Ιστοσελίδας:Webico Creative Studios.