Θεατής η Ελλάδα στον πόλεμο του ελαιόλαδου

Θεατής η Ελλάδα στον πόλεμο του ελαιόλαδου, αδυνατεί να συγκροτήσει στοιχειώδη πολιτική αντιμετώπισης των νέων δεδομένων...

Γράφει ο Ηλίας Μπιτσάνης

(ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ 28-29.01.2012). Θεατής η Ελλάδα στον πόλεμο του ελαιόλαδου, αδυνατεί να συγκροτήσει στοιχειώδη πολιτική αντιμετώπισης των νέων δεδομένων. Την ώρα που οι τιμές παραγωγού γνωρίζουν δραματική πτώση, έχει ξεσπάσει ένας πόλεμος για τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των ελαιόλαδων, στον οποίο η χώρα μας παραμένει θεατής. Και το πλέον χαρακτηριστικό όλων
είναι το γεγονός ότι εδώ και 6 χρόνια έχει εξαγγελθεί η λειτουργία Εργαστηρίου Ελαιόλαδου στην Καλαμάτα, έχει γίνει η διαμόρφωση του χώρου και η αγορά των μηχανημάτων, αλλά δεν υπάρχει προσωπικό για να το λειτουργήσει. Μετά από έναν ολόκληρο χρόνο η Περιφέρεια συνεχίζει να κινείται με επικοινωνιακούς όρους και προσπαθεί να παρουσιάσει ως λύση του προβλήματος τα “μπαλώματα“ με υπαλλήλους άλλων υπηρεσιών και με ακαθορίστου περιεχομένου συνεργασίες με καθηγητές του ΤΕΙ, προκειμένου να δοθεί η απαραίτητη διαπίστευση.
Οι εξελίξεις στον κόσμο του ελαιόλαδου όμως, δυστυχώς για τους παραγωγούς και τη χώρα μας, δεν ακολουθούν τους ρυθμούς και τις αντιλήψεις του πολιτικού προσωπικού της Περιφέρειας και της κυβέρνησης. Η μάχη της αγοράς και της ποιότητας χτυπάει πλέον... κόκκινο, με τα εργαστήρια πανεπιστημιακών ιδρυμάτων στην πρώτη γραμμή για τον καθορισμό των παραμέτρων και των αναλύσεων που προσδιορίζουν την ποιότητα των έξτρα παρθένων ελαιόλαδων.
Πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα των εξελίξεων είναι η μάχη για το όριο μιας ανάλυσης που καθιερώθηκε πριν από ένα χρόνο και στην Ελλάδα επί της ουσίας παραμένει άγνωστη: Πρόκειται για τη μέτρηση των αλκυλεστέρων, που χρησιμοποιείται ως όπλο για την ανίχνευση ελαιόλαδων κατώτερης ποιότητας τα οποία έχουν υποστεί απόσμηση και εμφανίζονται στην αγορά ως έξτρα παρθένα.
Οι εκπρόσωποι των μεγάλων βιομηχανιών έδωσαν μάχη για να μην περάσει ο κανονισμός, αλλά δεν τα κατάφεραν. Φέτος όμως έχει αρχίσει ένας δεύτερος γύρος αντιπαράθεσης, με οργανώσεις παραγωγών να ζητούν τη μείωση του ορίου που έχει τεθεί και με οργανώσεις ελαιοτριβέων και τυποποιητών να αντιδρούν έντονα (οι λεπτομέρειες υπάρχουν στο κείμενο του φίλου Θαν. Μαυρούλη, που δημοσιεύεται στη διπλανή στήλη.
Ανάλογη μάχη δίνεται και για την κατάργηση της οργανοληπτικής εξέτασης των ελαιόλαδων που πουλιούνται στο ράφι προκειμένου να καταταγούν ως έξτρα παρθένα ελαιόλαδα. Και εδώ το Πανεπιστήμιο της Χαέν, η οποία βρίσκεται στην καρδιά της ελαιοπαραγωγής της Ισπανίας, όχι μόνον υπερασπίζεται επιστημονικά την ορθότητα της εξέτασης αυτής, αλλά με διαρκή σεμινάρια προσπαθεί να κάνει όλο και ακριβέστερη τη δοκιμασία.
Εννοείται πως και σε αυτό το ζήτημα δίνεται μάχη μεταξύ τυποποιητών (που ζητούν κατάργηση της δοκιμασίας) και παραγωγών προϊόντων ονομασίας προέλευσης ή γεωγραφικής ένδειξης (που ζητούν δοκιμασίες στα προϊόντα τα οποία πωλούνται στο ράφι).
Τα αμερικάνικα και αυστραλιανά συμφέροντα τα έχει αναλάβει το πολύ γνωστό Πανεπιστήμιο Davis της Καλιφόρνιας, το οποίο μάλιστα σε αναλύσεις που έκανε στις Ηνωμένες Πολιτείες αποκάλυψε ότι πολύ γνωστές φίρμες της Ιταλίας (14 τον αριθμό) πωλούσαν ως έξτρα παρθένα ελαιόλαδα που δεν ήταν τέτοια.
Προσφάτως έγινε ένα ακόμη βήμα από τους χημικούς του Διεθνούς Συμβουλίου Ελαιόλαδου, οι οποίοι παρουσίασαν τη μέθοδο προσδιορισμού στερολών και τριτερπενικών διαλκοολών για οριστική έγκριση. Από τη συνάντηση αυτή απείχαν το Πανεπιστήμιο Davis, το Συμβούλιο Ελαιόλαδου Καλιφόρνιας και οι αντίστοιχες οργανώσεις της Αυστραλίας. Και αυτό γιατί -σύμφωνα με τα ρεπορτάζ εξειδικευμένων ιστοσελίδων- υπάρχει μεγάλη διάσταση μεταξύ του Διεθνούς Συμβουλίου Ελαιόλαδου και ΗΠΑ-Αυστραλίας για το θέμα της καθιέρωσης των ορίων των ποιοτικών παραμέτρων για τις διάφορες κατηγορίες ελαιόλαδου. Η Αυστραλία μάλιστα δεν αποδέχεται τα επίσημα διεθνή πρότυπα
και έχει δημιουργήσει δικά της.
Την ώρα που συμβαίνουν όλα αυτά, στην Καλαμάτα ο εξοπλισμός του Εργαστηρίου Ελαιόλαδου έχει… κουκουλωθεί με νάιλον για να μη σκονίζεται, η Περιφέρεια Πελοποννήσου προσπαθεί να δείξει ενδιαφέρον με “παράλληλη απασχόληση “χημικού“ και το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης επιδεικνύει πλήρη αδιαφορία.
Ολοι θεωρούν πως το ελαιόλαδο μπορεί κάτω από προϋποθέσεις να αποτελέσει το “βαρύ πυροβολικό“ των εξαγωγών.
Αυτό επισημαίνουν απανωτές μελέτες που έγιναν τον τελευταίο καιρό από διάφορους φορείς, και το ίδιο διατυμπανίζουνν οι πολιτικοί με κάθε ευκαιρία (χρεώνοντας
τους αντίπαλους για… αδιαφορία). Αλλά χωρίς επιστημονική υποστήριξη και τεκμηριωμένη συμμετοχή στις μάχες που γίνονται προκειμένου να καθιερωθούν κοινοτικοί κανονισμοί και διεθνή πρότυπα, χωρίς αυτοτελή έρευνα για τα χαρακτηριστικά των ελληνικών έξτρα παρθένων ελαιόλαδων, χωρίς αποτελεσματικούς ελέγχους ποιότητας στη διακίνηση του ελαιόλαδου ακόμη και στο ράφι, εθνική πολιτική για το προϊόν δεν μπορεί να συγκροτηθεί.Οι “αντίπαλοι“ εργάζονται, ερευνούν, χρηματοδοτούν αφειδώς προγράμματα στήριξης των θέσεών τους στα διεθνή φόρα, και στην Ελλάδα η Πολιτεία αρνείται να στελεχώσει επαρκώς ένα Εργαστήριο που μπορεί όχι μόνο να αποσβέσει το κόστος λειτουργίας, αλλά και να προσφέρει σημαντικά στο εθνικό εισόδημα.
Περιφέρεια και υπουργείο, ας αφήσουν στην άκρη τα τεχνάσματα και τους εντυπωσιασμούς και ας αποφασίσουν να δημιουργήσουν ένα ερευνητικό κέντρο για την προστασία και ανάδειξη της ποιότητας των ελληνικών ελαιόλαδων. Και ας σκεφτούν ότι απέναντι βρίσκονται όχι μόνο μεγάλα πανεπιστημιακά ιδρύματα, αλλά και η “χημεία της νοθείας“.